Note :-

1. Objective type paper
2. Duration of Paper: Two Hours
3. All questions carry equal marks.
4. There will be Negative Marking.

---

Syllabus

---

1. इकाई – प्रथमः

1. गणितज्योतिषस्य परिचयः
2. सिद्धान्तलक्षणानि
3. सिद्धान्तप्रशंसा
4. ज्योतिषस्य वेदाङ्गत्वनिरूपणं
5. पृथिव्याः गोलत्वनिरूपणं
6. कल्प-युगमासादिपरिचयः

2. इकाई – द्वितीयः

1. बीजगणितम्
   1. धनर्णषड्विधं
   2. करणीषड्विधम्
2. लीलावती-परिभाषा
3. अभिन्नपरिकर्मम्
4. संख्यानांस्थानीयमान-संकलन-व्यवकलन-गुणन-भागहार-वर्ग-वर्गमूलं च

3. इकाई - तृतीयः

1. रेखागणितीयपरिभाषाः
   1. बिन्दु-सरलरेखा-व्यास-चाप-जीवा-केन्द्र-वृत्त-त्रिभुज-समकोणादिपरिचयाः
2. त्रिकोणमितीयकोणादिपरिभाषा
3. जीवादिपरिभाषा
4. कोणीयज्यादीनां परस्परसम्बन्धः

4. इकाई – चतुर्थः

1. गोलपरिभाषायां सप्तगोलाः
2. भूगोलः
3. गोलः
4. वप्रक्षेत्रं
5. महद्-लघुवृत्तानिरेखादेशाः
6. स्वपृष्ठस्थानं
7. निरक्षदेशः
8. भूपरिधिः
9. मध्यरेखा
10. देशान्तरं
11. पृष्ठीयकेन्द्रं अक्षांशः
12. लम्बांशश्च परिभाषा

5. इकाई – पंचमः

1. क्षितिज-समस्थान-ध्रुवस्थान-नाडीवृत्त-याम्योत्तरवृत्त-पूर्वापरवृत्त-द्युज्या-कुज्या-चरज्या-उन्मण्डलवृत्त-अहोरात्रवृत्त-क्रान्तिवृत्त-भस्वरूपपरिचयश्च
2. अयनगोलविमण्डलदृग्वृत्तलंकोदयासु-परिचयः

6. इकाई षष्ठः

1. ग्रहलाघवे (मध्यमाधिकारः)
   1. अहर्गण-ध्रुवांक-राश्यादिक्षेपक-मध्यमसूर्य-चन्द्र-चन्द्रोच्च-राहु-मंगल-बुध-गुरु-शुक्र-शनीनां च साधनम्।
2. केतकीग्रहगणिते
   1. ग्रहसंस्थानिरूपण-ग्रहस्थान-उज्जयिनीरेखा - भूपरिधिश्च
   2. सूर्यादिग्रहाणां मध्यमगतयः बीजसंस्कारंकारणं च।

7. इकाई – सप्तमः

1. सूर्यसिद्धान्त-सिद्धान्ततत्त्वविवेकयोः मध्यमाधिकारः-कालपरिभाषा
2. नवधाकालपरिचयः
3. ब्राह्म-दिव्य-पितृ-मनु-बार्हस्पत्य-सौर-सावन-चान्द्र-नाक्षत्रमानानि
4. क्षयाधिमासमीमांसा
5. युगमानं
6. मध्यपरिधिः
7. स्पष्टपरिधिः
8. मध्यमशरः
9. उदयान्तरखण्डनम्।

8. इकाई अष्टमः

1. सूर्यसिद्धान्त-सिद्धान्ततत्त्वविवेकयोः स्पष्टाधिकारः त्रिप्रश्नाधिकारश्च)
2. ग्रहाणां गत्यन्तरकारणं
3. ग्रहाणामष्टधागतिः
4. ज्यापिण्डसाधनं
5. मन्दपरिधि-शीघ्रपरिधिश्च
6. भुजान्तरं
7. शरानयनज्ञानं
8. स्पष्टदिग्साधनं
9. अयनांशसाधनं
10. लग्नसाधनोपयोगीस्वोदयमानसाधनं
11. लग्नसाधनं
12. दशमलग्नसाधनं च।

9. इकाई नवमः सिद्धान्तशिरोमणेः

1. लघुखण्डकैर्ध्यासाधनं
2. प्रकारचतुष्टयेनकर्णानयनं
3. पलभाज्ञानं
4. पंचज्यासाधनं
5. भुजान्तरं
6. उदयान्तरं
7. सूक्ष्मनक्षत्रानयनं
8. अक्षक्षेत्राणि
9. सूर्यचन्द्रयोः पर्वसंभवज्ञानं
10. सूर्यचन्द्रयोः कक्षाव्यासार्धानयनं
11. ग्रहणेग्रासप्रमाणज्ञानं
12. स्थितिविमर्दादीनां परिभाषा
13. लम्बन-नति-आक्षवलन-आयनवलन-ग्रहमध्यमविक्षेपाः
14. आयनाक्षदृक्कर्मयोः साधनम्।

10. इकाई – दशमः

1. वेधशालानांप्रयोजनं
2. महाराजासवाईजयसिंहेन निर्मितवेधशालानां परिचयः
3. जयपुरीयवेधशालास्थ – यन्त्राणां परिचयः
   1. चक्रयन्त्रं
   2. रामयन्त्रं
   3. जयप्रकाशयन्त्रं
   4. यन्त्रराजः
   5. लघुसम्राटयन्त्र
   6. बृहत्सम्राटयन्त्रं च।
4. गणितज्योतिषशास्त्रकाराणां परिचयः
   1. वराहमिहिरः
   2. आर्यभटः
   3. कमलाकरः
   4. भास्कराचार्यः (द्वितीयः)
   5. वेंकटेशबापूकेतकरः
   6. सुधाकरद्विवेदी
   7. ब्रह्मगुप्तः
   8. जगन्नाथसम्राटः
   9. लल्लाचार्यः
   10. मुनीश्वरः
   11. सामन्तचन्द्रशेखरः