Scroll horizontally to view more | Objective type paper | Maximum Marks | Number of Questions |
|---|
| ऋग्वेद-I | 75 | 150 |
Note :-
- Objective type paper
- Duration of Paper: Two Hours
- All questions carry equal marks.
- There will be Negative Marking.
Syllabus
1. प्रथमान्वितिः
- ऋक्-संहिता, वेदपदार्थः, संहितापरिचयः, भेदाः, कालः, मन्त्राणां भेदाः, मन्त्रार्थचिन्तनम्, शाखापदार्थः, मन्त्रेषु छन्दांसि, ऋषीणां विवेचनम्, देवताविज्ञानम्, सूक्तानां प्रविभागः, ऋग्वेदीय उभयगणनाक्रमः ।
2. द्वितीयान्वितिः
- ऋग्वेदीयं-ब्राह्मणम्, ब्राह्मणशब्दार्थः, ब्राह्मणग्रंथस्य परिचयः, ऐतरेय ब्राह्मणस्याख्यानानि, ऐतरेयब्राह्मणे अध्यायाः, पंचिकाः, खण्डानि। हौत्रकर्मविवेचनम् । इन्द्राग्नयोः वैशिष्ट्यम् देवासुरकल्पः। सोमोत्पत्तिः । पारिभाषिक शब्दार्थनिरूपणम्, राज्याभिषेकः, वषट्कारः । शांखायनब्राह्मणस्य परिचयः अथवा कौषीतकिब्राह्मणमिति । शांखायनब्राह्मणस्य विषयाः अग्न्याधानम् ।
3. तृतीयान्वितिः – ऐतरेयारण्यकम्
- सर्वविधः परिचयः। नामकरणेहेतुः। कालः, भाष्यकारः, ऐतरेयारण्यके महाव्रतम्, उक्थविमर्शः, महानाम्नि ऋचः। सवनानां भेदाः। प्राणविद्या।
4. चतुर्थान्वितिः – ऐतरेयोपनिषद्
- उपनिषद्- शब्दस्य व्युत्पत्तिः, उपनिषदां संख्याः, कालः, भाष्यकाराः । ऐतरेयोपनिषदि सर्गपरिचयः (सृष्टिप्रक्रिया) आत्मतत्त्वविचारः। हृदयम्, मनः संज्ञानम्, अज्ञानम्, प्रज्ञानम्, विज्ञानम्, मतिः, स्मृतिः, जगच्चिन्तनम्, महावाक्यम् ।
- कौषीतकि-उपनिषद्- परिचयः, भाष्यकाराः। प्राणाः, प्राणोपासनायां विशेषः। देवयानम्, पितृयानम्,काम्यकर्मविवेचनम्,अग्न्याधानेविशेषः, शान्तिपाठः।
5. पंचमान्वितिः – कल्प-साहित्यम्
- कल्पशास्त्रस्य महत्त्वम कल्पशास्त्रस्य परिचयः - श्रौतसूत्रम्, गृह्यसूत्रम्, धर्मसूत्रम्, शुल्वसूत्रम्, आश्वलायनश्रौतसूत्रे यज्ञविषयाः । आश्वलायनसूत्रस्य परिचयः । पुरोऽनुंवाक्या, याज्या, स्तोत्रम्, शस्त्रम् । शस्त्राणामनुष्ठानप्रकाराः । कर्मकर्तुः वैशिष्ट्यम्, कालः। स्वरप्रतिगरप्रभृतीना विमर्शः। दर्शपूर्णमासयागः अग्न्याधानम्। अग्निहोत्रहोमः, उपस्थानम्। पिण्डपितृयज्ञः । निरूढपशुबंधयागः ।
- शांखायनश्रौतसूत्रे – वैमृधेष्टिः, अभ्युदितेष्टिः, प्रायश्चित्तेष्टिः, दाक्षायणयागः, वशिष्ठयागः ।
6. षष्ठान्वितिः – अनुक्रमणीसाहित्यम्
- अनुक्रमणीसाहित्यस्येतिहासः ।
- अनुक्रमण्याः प्रयोजनम् ।
- अनुक्रमणीनांपरिचयः ।
- प्रवर्त्तकाः, भाष्यकाराः।
- बृहद्देवतायामध्यायाः।
- बृहद्देवतायामाख्यानानि ।
- पदचतुष्टयम्।
- देवतानां ज्ञाने फलम्।
- एकदेववादः बहुदेववादश्च
- सर्वानुक्रमणीसाहित्यम्। सर्वानुक्रमण्यां षड्गुरुशिष्यस्य योगदानम्। सर्वानुक्रमण्यां आख्यानानि । ऋषीणां वंशः।
7. सप्तमान्वितिः – निरुक्तशास्त्रम्
- निरुक्तशास्त्रस्य महत्त्वम्।
- निरुक्ते भावविकाराः।
- सार्थकाः निरर्थकाः मन्त्राः ।
- निघण्टौ अध्यायानां विभागक्रमः तेषां वैशिष्ट्यं च ।
- निर्वचने प्रयुक्तसिद्धान्ताः।
- धातुजसिद्धान्तचिन्तनम्।
- उपसर्गाः/निपाताः सार्थकाः निरर्थकाश्च ।
- उपमाः/निरुक्ताध्ययनस्य प्रयोजनम्, फलं च।
- नैगमकाण्डस्य महत्त्वम् । जामितादोषविमर्शः।
- यम-यमी संवादे तद् वैशिष्ट्यं च। उदात्तानुदात्तयोः निरुक्तस्य परीक्षणम्। तिस्रः देवताः, देवतानां स्थानानि, कार्यम्। आकारचिन्तनं देवतानाम्। अनादिष्टदेवतामन्त्रेषु देवतोपपरीक्षणम्, स्त्रीदेवताः।
8. अष्टमान्वितिः – ऋक्-प्रातिशाख्यम्
- ऋग्वेदीय प्रातिशाख्यस्य परिचयः।
- प्रथमपटलेसंज्ञासूत्राणां विमर्शः।
- विवृतिविषयेविविधाः विचाराः ।
- सन्धयः, सन्धीनांभेदाः।
- प्रातिशाख्ये स्वराः, भेदाः उच्चारणं च।
- अवग्रहः।
- पारिभाषिकशब्दानामर्थचिन्तनम् ।
9. नवमान्वितिः – वैदिकछन्दःशास्त्रम्
- गायत्री-उष्णिक्-अनुष्टुप्-बृहती-पंक्ति-त्रिष्टुप्-जगती-छन्दसां लक्षणानां भेदपुरःसरं विवेचनम् ।
10. दशमान्वितिः
- (क) जैमिनीयन्यायमाला
- विधिः, विधेर्भेदाः, भावना, श्रुतिलिंग-वाक्यप्रकरण-स्थान-समाख्यानां वैशिष्ट्यम्, अर्थवादप्रामाण्यम्। जैमिनीयन्यायमालायाः परिचयः, वाक्यभेदविमर्शः । आर्यम्लेच्छाधिकरणम्, कर्मभेदः जैमिनीयन्यायमालायां प्रथमाध्याये अधिकरणानां नामानि - परिचयश्च । सोमयागेद्रव्यं देवताश्च । सोमयागेदीक्षाः। सत्रस्य सामान्यः परिचयः।
- (ख) अर्थसंग्रहः
